Trong hệ thống đường ống trên tàu, việc lựa chọn van tàu biển không nên chỉ dựa vào DN, kiểu kết nối hoặc giá thành. Cùng một kích thước danh nghĩa nhưng khi làm việc với nước biển, nước ngọt, dầu nhiên liệu, dầu bôi trơn hay hơi nước, yêu cầu đối với vật liệu thân van, bộ phận làm kín, cấp áp suất và khả năng chịu nhiệt có thể hoàn toàn khác nhau. Đây cũng là lý do việc lựa chọn van công nghiệp cho môi trường hàng hải cần được thực hiện theo điều kiện vận hành cụ thể thay vì áp dụng một cấu hình chung cho mọi hệ thống.

Đối với các dự án đóng mới hoặc sửa chữa tàu, hệ thống đường ống còn phải được xem xét trong mối liên hệ với yêu cầu thiết kế, kiểm tra và phân cấp. IACS hiện có các Unified Requirements liên quan đến đường ống, vật liệu, máy móc và khảo sát tàu; các yêu cầu này là nền tảng để các thành viên IACS tích hợp vào quy tắc phân cấp của mình.

1. Không nên chọn van tàu biển chỉ theo kích thước đường ống

Một lỗi thường gặp khi đặt hàng valve công nghiệp cho tàu là xác định trước DN và kiểu van rồi mới tìm sản phẩm. Cách làm này có thể phù hợp với một số hệ thống thông thường trên bờ nhưng chưa đủ đối với môi trường hàng hải.

Một bộ thông số lựa chọn cơ bản nên bao gồm:

• Môi chất cần kiểm soát.
• Nhiệt độ làm việc.
• Áp suất làm việc.
• Áp suất thiết kế.
• DN đường ống.
• Kiểu kết nối.
• Vật liệu thân van.
• Vật liệu seat hoặc gioăng.
• Vị trí lắp đặt.
• Tần suất đóng mở.
• Yêu cầu vận hành bằng tay hoặc actuator.
• Điều kiện ăn mòn bên ngoài.
• Yêu cầu kiểm tra, thử áp và hồ sơ kỹ thuật.

Chỉ khi tổng hợp được các yếu tố này mới có thể xác định cấu hình Marine Valve phù hợp.

Ví dụ, một van làm việc trên đường nước ngọt trong buồng máy sẽ có môi trường khác hoàn toàn một van nằm gần sea chest hoặc khu vực tiếp xúc thường xuyên với hơi muối. Vì vậy, việc lựa chọn vật liệu cần xét cả môi chất bên trong lẫn môi trường bên ngoài.

2. Môi chất quyết định nhiều yếu tố hơn chỉ là vật liệu thân van

Nước biển là một trong những môi chất cần đặc biệt chú ý khi lựa chọn van hàng hải. Ngoài khả năng chịu áp lực, vật liệu phải phù hợp với môi trường có tính ăn mòn.

Trong khi đó, hệ thống dầu nhiên liệu lại đặt ra những yêu cầu khác liên quan đến khả năng tương thích của vật liệu làm kín, nhiệt độ và điều kiện vận hành.

Với hệ thống hơi, nhiệt độ và áp suất trở thành các thông số đặc biệt quan trọng. Không thể lấy một cấu hình van dùng cho nước ở nhiệt độ thường rồi áp dụng cho đường hơi chỉ vì hai hệ thống có cùng DN.

Do đó, trước khi chọn van tàu biển, nên lập bảng:

Cách lập bảng này giúp giảm tình trạng chọn valve công nghiệp theo một thông số đơn lẻ.

3. Áp suất làm việc và áp suất thiết kế không nên bị đánh đồng

Trong quá trình lựa chọn van công nghiệp, cần phân biệt áp suất làm việc thực tế với áp suất thiết kế của hệ thống.

Áp suất vận hành có thể thay đổi trong quá trình khai thác. Một hệ thống có áp suất bình thường tương đối thấp vẫn có thể xuất hiện các điều kiện bất thường hoặc dao động áp suất. Vì vậy, thông số định mức của van phải được đối chiếu với piping specification và thiết kế của hệ thống.

Ngoài ra, đối với hệ thống có nhiệt độ cao, khả năng chịu áp của vật liệu có thể thay đổi theo nhiệt độ. Đây là điểm đặc biệt cần lưu ý với van hơi tàu biển.

Không nên nhìn vào một con số pressure rating trên catalogue rồi kết luận rằng van phù hợp cho mọi điều kiện. Cần xem đầy đủ bảng rating theo nhiệt độ và vật liệu.

4. Vật liệu van phải được xét theo cả môi trường bên trong và bên ngoài

Khi lựa chọn Marine Valve, vật liệu thân van thường được quan tâm đầu tiên. Tuy nhiên, các bộ phận như stem, seat, disc, gasket và bulông cũng cần được xem xét.

Ví dụ, trong môi trường biển:

• Thân van phải có khả năng phù hợp với môi trường nước biển.
• Các chi tiết kim loại bên ngoài cần hạn chế nguy cơ ăn mòn.
• Gioăng phải tương thích với môi chất.
• Seat phải phù hợp với nhiệt độ và áp suất.
• Stem phải đảm bảo thao tác ổn định trong suốt vòng đời sử dụng.

Đây là lý do một sản phẩm có thân van phù hợp nhưng seat hoặc gioăng không phù hợp vẫn có thể phát sinh rò rỉ.

Đối với van hàng hải, việc đánh giá vật liệu nên được thực hiện theo toàn bộ cấu hình thay vì chỉ nhìn tên vật liệu thân.

5. Vị trí lắp đặt ảnh hưởng đến lựa chọn van

Một van đặt trong buồng máy và một van đặt ở khu vực ngoài trời không có cùng điều kiện làm việc.

Van ngoài deck phải chịu tác động của:

• Không khí ẩm.
• Muối biển.
• Mưa.
• Nhiệt độ môi trường.
• Tác động cơ học.
• Khó khăn trong việc bảo dưỡng.

Trong khi đó, van trong buồng máy có thể chịu nhiệt độ môi trường cao, rung động và không gian thao tác hạn chế.

Vì vậy, khi lựa chọn van tàu biển, vị trí lắp đặt cần được đưa vào ngay từ đầu thay vì chỉ xem xét sau khi sản phẩm đã được chọn.

6. Khi nào nên ưu tiên van đóng/mở và khi nào cần xem xét điều tiết?

Không phải hệ thống nào cũng sử dụng van với mục đích giống nhau.

Nếu nhiệm vụ chính là cô lập một đoạn đường ống, ưu tiên thường là khả năng đóng kín và thao tác đáng tin cậy.

Nếu van phải điều tiết dòng chảy thường xuyên, cần đánh giá thêm đặc tính lưu lượng và khả năng chịu mài mòn của bộ phận làm kín.

Việc sử dụng một loại van không phù hợp với nhiệm vụ có thể khiến tuổi thọ giảm hoặc phát sinh vấn đề trong quá trình vận hành.

Đây là điểm mà người mua valve công nghiệp nên trao đổi rõ với nhà cung cấp thay vì chỉ gửi yêu cầu “DN bao nhiêu, áp bao nhiêu”.

7. Checklist lựa chọn Marine Valve trước khi đặt hàng

Một checklist kỹ thuật có thể gồm:

Bước 1: Xác định hệ thống.

Bước 2: Xác định môi chất.

Bước 3: Xác định DN.

Bước 4: Xác định áp suất và nhiệt độ.

Bước 5: Xác định vật liệu.

Bước 6: Xác định kiểu kết nối.

Bước 7: Xác định chế độ vận hành.

Bước 8: Xác định vị trí lắp đặt.

Bước 9: Kiểm tra yêu cầu của chủ tàu, xưởng đóng tàu và đăng kiểm.

Bước 10: Kiểm tra catalogue, datasheet và hồ sơ kỹ thuật trước khi xác nhận.

Cách làm này đặc biệt hữu ích khi một dự án sử dụng nhiều loại van khác nhau.

8. Tân Thành và bài toán lựa chọn van cho hệ thống công nghiệp – hàng hải

Trong quá trình tìm kiếm van tàu biển, người mua nên cung cấp càng đầy đủ thông số kỹ thuật càng tốt. Điều này giúp nhà cung cấp xác định đúng cấu hình thay vì tư vấn dựa trên tên gọi sản phẩm.

Với kinh nghiệm cung cấp van công nghiệp, Tân Thành có thể tiếp nhận thông tin từ hệ thống đường ống để hỗ trợ đối chiếu chủng loại, kích thước, vật liệu và điều kiện vận hành phù hợp.

Điểm quan trọng là Marine Valve không nên được lựa chọn theo tiêu chí “van càng lớn càng tốt” hoặc “áp suất càng cao càng tốt”, mà phải phù hợp với thiết kế thực tế.

Kết luận

Lựa chọn van tàu biển là bài toán tổng hợp giữa môi chất, áp suất, nhiệt độ, vật liệu, kết nối, vị trí và phương thức vận hành. Khi từng thông số được xác định rõ, việc chọn valve công nghiệp cho hệ thống hàng hải sẽ chính xác hơn và hạn chế rủi ro phải thay đổi sản phẩm sau khi lắp đặt.

Tân Thành tập trung cung cấp giải pháp van công nghiệp cho nhiều hệ thống đường ống, trong đó việc xác định đúng thông số đầu vào luôn là bước quan trọng trước khi lựa chọn sản phẩm.

Hashtag:
#VanTauBien #VanCongNghiep #ValveCongNghiep #MarineValve #VanHangHai #TanThanh #VanCongNghiepTanThanh