Trong hệ thống phòng cháy chữa cháy tự động, van xả tràn Deluge Valve thường ở trạng thái chờ trong thời gian dài nhưng phải phản ứng chính xác khi có yêu cầu kích hoạt. Đây cũng là lý do thiết bị cần được kiểm tra định kỳ thay vì chỉ quan tâm đến tình trạng van khi xảy ra sự cố. Một số hiện tượng như van không mở, mở không hoàn toàn, rò rỉ nước hoặc không duy trì được trạng thái đóng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Thông qua bài viết này, Công ty Tân Thành chia sẻ một số tình huống thường gặp liên quan đến van xả tràn và phương pháp kiểm tra cơ bản để người làm kỹ thuật có thêm thông tin khi đánh giá hệ thống.

Van xả tràn không mở khi kích hoạt

Một trong những tình huống đáng chú ý nhất là Deluge Valve không mở khi hệ thống phát lệnh kích hoạt.

Nguyên nhân không nhất thiết nằm trực tiếp ở thân van. Có thể cơ cấu kích hoạt chưa hoạt động, đường ống điều khiển gặp vấn đề hoặc tín hiệu từ hệ thống phát hiện cháy chưa được truyền đến bộ phận điều khiển.

Khi gặp tình huống này, không nên lập tức tháo van để kiểm tra bên trong. Trước tiên cần kiểm tra theo trình tự từ hệ thống điều khiển đến cơ cấu kích hoạt và cuối cùng mới đánh giá tình trạng của van.

Cách tiếp cận theo từng bước giúp khoanh vùng nguyên nhân nhanh hơn và hạn chế việc tháo lắp thiết bị không cần thiết.

Van mở chậm hoặc không mở hoàn toàn

Một Deluge Valve có thể xuất hiện hiện tượng phản ứng chậm hoặc không chuyển hoàn toàn sang trạng thái mở.

Tình trạng này có thể liên quan đến áp lực điều khiển, đường ống kích hoạt, cơ cấu chuyển động hoặc cặn bẩn bên trong.

Đường ống điều khiển có đường kính nhỏ hơn đường ống chính nên bất kỳ vật thể lạ hoặc cặn bẩn nào tích tụ cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình truyền áp lực.

Do đó, khi kiểm tra hiện tượng van mở không hoàn toàn, cần đánh giá cả đường điều khiển thay vì chỉ tập trung vào thân van.

Van bị rò nước

Rò rỉ là một hiện tượng khá dễ nhận biết nhưng nguyên nhân có thể rất khác nhau.

Nước có thể rò tại vị trí kết nối đường ống, mặt bích, gioăng hoặc một số bộ phận làm kín. Nếu rò rỉ xuất hiện liên tục trong trạng thái chờ, cần xác định vị trí chính xác trước khi đưa ra phương án xử lý.

Không nên tự ý siết quá mức các bu lông hoặc thay gioăng mà chưa xác định nguyên nhân. Việc siết không đồng đều có thể gây thêm ứng suất lên vị trí kết nối.

Đối với van xả tràn, tình trạng rò rỉ cũng cần được xem xét cùng với áp suất của hệ thống.

Van không duy trì được trạng thái đóng

Một vấn đề khác là Deluge Valve không giữ được trạng thái đóng trong thời gian chờ.

Nếu nước bắt đầu đi qua van khi hệ thống chưa có yêu cầu kích hoạt, cần kiểm tra cơ cấu duy trì trạng thái đóng và đường điều khiển.

Áp lực không ổn định hoặc sự cố tại hệ thống điều khiển có thể khiến trạng thái của van bị ảnh hưởng.

Đây là trường hợp cần được xử lý sớm vì việc nước đi vào đường ống phía sau van ngoài dự kiến có thể ảnh hưởng đến trạng thái sẵn sàng của toàn hệ thống.

Áp suất điều khiển bất thường

Áp suất là yếu tố quan trọng trong hoạt động của nhiều loại Deluge Valve.

Nếu áp suất điều khiển không nằm trong phạm vi yêu cầu, van có thể hoạt động không đúng trạng thái. Khi đó, việc kiểm tra cần bao gồm đồng hồ áp suất, đường ống điều khiển, các van nhỏ đi kèm và nguồn cấp áp lực.

Không nên chỉ thay đổi áp suất một cách tùy ý để thử nghiệm vì mọi thông số cần được đối chiếu với tài liệu kỹ thuật của thiết bị và thiết kế hệ thống.

Đường ống điều khiển bị tắc

Đây là một nguyên nhân có thể bị bỏ qua trong quá trình kiểm tra.

Các đường ống điều khiển có tiết diện nhỏ và có thể bị ảnh hưởng bởi cặn, bụi hoặc vật thể lạ. Khi đường điều khiển bị hạn chế dòng chảy, tín hiệu thủy lực hoặc khí có thể không truyền đúng như thiết kế.

Việc kiểm tra đường điều khiển vì vậy nên được thực hiện trong các đợt bảo trì định kỳ.

Cặn bẩn bên trong van

Nước trong hệ thống đường ống có thể mang theo các hạt cặn hoặc sản phẩm ăn mòn. Nếu hệ thống lâu ngày không được kiểm tra, các tạp chất này có khả năng ảnh hưởng đến một số bộ phận bên trong van.

Cặn bẩn có thể làm giảm khả năng chuyển động của cơ cấu hoặc ảnh hưởng đến bề mặt làm kín.

Tình trạng này càng cần được chú ý đối với hệ thống đã vận hành trong thời gian dài hoặc đường ống có dấu hiệu ăn mòn.

Hệ thống báo cháy kích hoạt nhưng van không phản ứng

Một tình huống khác cần phân tích là hệ thống phát hiện cháy đã gửi tín hiệu nhưng van xả tràn không chuyển trạng thái.

Trường hợp này cho thấy cần kiểm tra toàn bộ chuỗi điều khiển.

Có thể tín hiệu đã được phát hiện nhưng chưa được truyền đúng đến cơ cấu kích hoạt. Cũng có thể thiết bị trung gian hoặc nguồn cấp cho bộ điều khiển gặp vấn đề.

Vì vậy, khi kiểm tra cần xác định chính xác tín hiệu đã đi đến đâu trước khi kết luận van bị hỏng.

Nước không phân phối đều sau khi van mở

Nếu Deluge Valve đã mở nhưng nước tại các đầu phun không đạt yêu cầu, nguyên nhân chưa chắc nằm ở van.

Có thể đường ống bị tắc, áp lực nguồn không đủ, một số đầu phun bị ảnh hưởng hoặc hệ thống có vấn đề về phân phối thủy lực.

Đây là lý do cần đánh giá toàn bộ mạng đường ống khi xuất hiện hiện tượng lưu lượng không đồng đều.

Kiểm tra van theo trình tự nào?

Một phương pháp kiểm tra hợp lý nên bắt đầu từ những yếu tố bên ngoài và dễ xác định trước.

Có thể xem xét theo trình tự:

Tín hiệu điều khiển → cơ cấu kích hoạt → áp suất điều khiển → đường ống điều khiển → thân van → đường ống phân phối → đầu phun.

Trình tự này giúp kỹ thuật viên tránh bỏ sót các nguyên nhân liên quan đến hệ thống phụ trợ.

Không nên bỏ qua kiểm tra định kỳ

Van xả tràn có thể không được kích hoạt thường xuyên trong điều kiện bình thường. Tuy nhiên, việc ít sử dụng không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua bảo trì.

Thiết bị vẫn chịu ảnh hưởng của môi trường, áp suất, độ ẩm, ăn mòn và tình trạng của đường ống.

Kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và duy trì trạng thái sẵn sàng của hệ thống.

Những điều cần lưu ý khi xử lý sự cố

Khi phát hiện vấn đề với Deluge Valve, cần ưu tiên xác định nguyên nhân trước khi thay thế bất kỳ bộ phận nào.

Không nên tự ý thay đổi cấu hình đường điều khiển, điều chỉnh áp suất hoặc tháo các bộ phận quan trọng nếu không có hướng dẫn kỹ thuật phù hợp.

Đối với hệ thống PCCC đang bảo vệ công trình, mọi hoạt động kiểm tra hoặc bảo trì cần được thực hiện theo quy trình an toàn để tránh làm mất khả năng bảo vệ trong thời gian hệ thống đang được xử lý.

Kết luận

Van xả tràn Deluge Valve có thể gặp nhiều tình trạng bất thường như không mở, mở chậm, rò rỉ, không giữ được trạng thái đóng hoặc phân phối nước không đúng yêu cầu. Nguyên nhân có thể đến từ chính van nhưng cũng có thể nằm ở đường ống điều khiển, thiết bị kích hoạt, nguồn nước hoặc hệ thống phân phối.

Qua bài viết, Công ty Tân Thành chia sẻ kiến thức thực tế nhằm giúp người đọc có thêm góc nhìn khi kiểm tra và đánh giá tình trạng van xả tràn. Quan trọng nhất là cần kiểm tra theo hệ thống, xác định đúng nguyên nhân và tuân thủ tài liệu kỹ thuật trong quá trình xử lý.